มิตรภาพ มหาอำนาจ และบทเรียนยุทธศาสตร์ญี่ปุ่นในเมียนมา

Résumé détaillé

มิตรภาพ มหาอำนาจ และบทเรียนยุทธศาสตร์ญี่ปุ่นในเมียนมา คอลัมน์เมียงมอง เมียนมา บทความโดย ดร.กริช อึ้งวิฑูรสถิตย์ ...

เมื่อเร็วๆ นี้ ข่าวใหญ่ในแวดวงการเงินและการต่างประเทศระดับภูมิภาค คงหนีไม่พ้นการที่ญี่ปุ่นออกตัวอย่างจริงจัง ในการผลักดันให้องค์กรความร่วมมือปฏิบัติตามมาตรการทางการเงินระหว่างประเทศ หรือ FATF (Financial Action Action Task Force) เพื่อถอดเมียนมาออกจากบัญชีดำ (Blacklist) ด้านการฟอกเงิน และการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย

หากเรามองเพียงผิวเผิน ผ่านรายงานข่าวของสำนักข่าวระดับโลก หลายคนอาจรู้สึกว่า นี่คือท่าทีอันเปี่ยมด้วยความเมตตาและมนุษยธรรมของรัฐบาลญี่ปุ่น ที่ต้องการผ่อนคลายมาตรการปิดล้อมทางการเงิน เพื่อเปิดช่องทางให้ความช่วยเหลือ และเยียวยาชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนชาวเมียนมาที่กำลังยากลำบาก ทว่าในโลกการเมืองระหว่างประเทศ ความจริงอันเปลือยเปล่ามักไม่ได้ดำเนินไปตามวาทกรรมสวยหรูบนหน้าข่าว

หากเรามองผ่านเลนส์ประวัติศาสตร์และการเมืองเชิงยุทธศาสตร์ หรือ Realpolitik เราจะพบว่าการออกตัวของญี่ปุ่นในครั้งนี้ ไม่น่าจะใช่เรื่องของความใจดี หรือมิตรภาพที่ไร้สิ่งแวดล้อม หากแต่เป็น “เกมยาว” ทางเศรษฐกิจ และการเมืองระดับมหาอำนาจ ที่ผ่านการคำนวณมาอย่างแยบยลและลึกซึ้งยิ่งครับ

ผมเป็นคนที่ชอบอ่านการเมืองด้วยการย้อนรอยดูประวัติศาสตร์ โดยเฉพาะการต่างประเทศ เราจะเห็นการกระทำของรัฐบาลญี่ปุ่นในวันนี้ เปรียบเสมือนการเปิดตำราเล่มเดิมขึ้นมาเล่นในฉากทัศน์ใหม่ ญี่ปุ่นมักจะมี “แบบแผน” (Pattern) ทางยุทธศาสตร์ที่ชัดเจนเสมอ เมื่อถึงคราวต้องแสวงหาผลประโยชน์ในต่างแดน ความชาญฉลาดของญี่ปุ่นไม่ได้มาในรูปแบบของการใช้อำนาจบาตรใหญ่ หรือการเกรียงไกรทางทหารเหมือนมหาอำนาจอื่น แต่มาในรูปแบบของนักฉวยโอกาสในความเงียบ ที่สืบทอดชั้นเชิงมาจากอดีต

ย้อนไปในยุคสงครามโลกครั้งที่ 1 ในกรณีของเมืองชิงเต่า ในมณฑลซานตง ญี่ปุ่นเข้าร่วมสงครามในครั้งนั้น โดยอ้างว่ามาช่วยขับไล่อิทธิพลของเยอรมนีออกจากแผ่นดินจีน แต่เมื่อรบชนะญี่ปุ่นกลับยึดครองพื้นที่ยุทธศาสตร์นั้นไว้เสียเอง พร้อมยื่นข้อเรียกร้อง 21 ประการ เพื่อกินรวบเอกราชทางการเมือง และเศรษฐกิจของจีน

หรือแม้แต่ในเหตุการณ์กบฏนักมวย เมื่อปี 1900 ก็เช่นกัน ญี่ปุ่นก็ฉวยจังหวะความวุ่นวาย ส่งกำลังทหารเข้าร่วมกับพันธมิตรแปดชาติ เพื่อกอบโกยผลประโยชน์ และขยายอิทธิพลเข้าสู่จีน พฤติกรรมเชิงยุทธศาสตร์ที่ซุ่มรอจังหวะ เมื่อมหาอำนาจอื่นปะทะกัน หรือเมื่อเจ้าของบ้านกำลังรบติดพันและอ่อนแอ…

ภาพสะท้อนใ…

Début de l'article, extrait de ฐานเศรษฐกิจ Thansettakij. Pour lire la suite, ouvrez l'article chez le média.