จะเกิดอะไรขึ้น? ถ้าคุณกดชักโครกโดย "ไม่ปิดฝา" งานวิจัยเผยถึง ...

Detailed summary

เมื่อเรากดชักโครก น้ำที่ไหลลงมาอย่างรวดเร็วไม่ได้ทำหน้าที่เพียงพาของเสียลงสู่ท่อเท่านั้น แต่แรงของน้ำยังสามารถก่อให้เกิดละอองน้ำและอนุภาคขนาดเล็กที่เรียกว่า Aerosol ...

กดชักโครกไม่ปิดฝา อันตรายหรือไม่? หลายคนอาจเคยชินกับการลุกจากโถสุขภัณฑ์แล้วกดชักโครกทันที โดยไม่ได้ปิดฝารองนั่งก่อน เพราะคิดว่าน้ำจะชะล้างสิ่งสกปรกทั้งหมดลงไปในท่อระบายน้ำ แต่รู้หรือไม่ว่า ทุกครั้งที่กดชักโครก อาจมีละอองน้ำขนาดเล็กมากฟุ้งกระจายออกมาสู่อากาศโดยที่เรามองไม่เห็น

นักวิทยาศาสตร์เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า Toilet Plume หรือกลุ่มละอองฝอยที่เกิดจากการกดชักโครก ซึ่งอาจพาอนุภาคและจุลินทรีย์จากภายในโถสุขภัณฑ์ออกมาสู่บริเวณโดยรอบได้ โดยเฉพาะเมื่อมีสิ่งปฏิกูลที่ปนเปื้อนเชื้อโรคอยู่ภายในโถ

อย่างไรก็ตาม การปิดฝาชักโครกก่อนกดน้ำจะช่วยป้องกันละอองฝอยเหล่านี้ได้มากน้อยแค่ไหน? และหากปิดฝาแล้ว ยังมีโอกาสที่แบคทีเรียหรือไวรัสจะเล็ดลอดออกมาได้หรือไม่? งานวิจัยทางวิทยาศาสตร์มีคำอธิบายที่น่าสนใจเกี่ยวกับเรื่องใกล้ตัวที่หลายคนอาจมองข้าม

เมื่อเรากดชักโครก น้ำที่ไหลลงมาอย่างรวดเร็วไม่ได้ทำหน้าที่เพียงพาของเสียลงสู่ท่อเท่านั้น แต่แรงของน้ำยังสามารถก่อให้เกิดละอองน้ำและอนุภาคขนาดเล็กที่เรียกว่า Aerosol ซึ่งบางส่วนอาจลอยขึ้นจากโถสุขภัณฑ์และกระจายออกสู่อากาศได้

อนุภาคเหล่านี้บางส่วนมีขนาดเล็กจนมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า และหากมีจุลินทรีย์ปะปนอยู่ก็จะเรียกว่า Bioaerosol หรือ ละอองลอยชีวภาพ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้จากกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงการกดชักโครก

งานทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบที่ตีพิมพ์ในวารสาร Science of the Total Environment ปี 2026 รวบรวมข้อมูลจากงานวิจัย 22 เรื่องที่ศึกษาการเกิดละอองฝอยและละอองลอยชีวภาพจากการกดชักโครก พบว่าการกดน้ำสามารถสร้างละอองฝอยในสภาพแวดล้อมภายในอาคาร และอนุภาคบางส่วนอาจกระจายขึ้นไปถึงบริเวณระดับที่ผู้ใหญ่หายใจได้

นักวิจัยยังพบว่าปริมาณละอองฝอยที่เกิดขึ้นขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะปริมาณจุลินทรีย์ภายในโถสุขภัณฑ์ และพลังงานของกระแสน้ำที่ใช้ชำระล้าง ขณะที่ผลของการเปิดหรือปิดฝา แรงดันน้ำ และระบบระบายอากาศยังมีหลักฐานที่จำกัดและให้ผลแตกต่างกันในแต่ละการศึกษา

นั่นหมายความว่า การกดชักโครกสามารถทำให้เกิดละอองฝอยฟุ้งกระจายได้จริง แต่ปริมาณและระยะการกระจายขึ้นอยู่กับลักษณะของโถสุขภัณฑ์ ระบบชำระล้าง และสภาพแวดล้อมของห้องน้ำแต่ละแห่ง

หนึ่งในประเด็นที่นักวิจัยให้ความสนใจคือ ความแตกต่างระหว่างการกดชักโครกขณะเปิดฝาและปิดฝา เพราะเมื่อฝาชักโครกเปิดอยู่…

Opening of the article, excerpted from Sanook News. To read the rest, open the article on the publisher's site.