นโยบายปฏิรูประบบราชการ ข้อเสนอธนาคารโลก และมหาอุทกภัยกรุงเทพฯ

Résumé détaillé

ณัฐกร วิทิตานนท์ สำรวจความพยายามปฏิรูประบบราชการไทย จากนโยบายลดขนาดภาครัฐสู่ข้อเสนอธนาคารโลกและบทเรียนน้ำท่วมกรุงเทพฯ ที่ชวนตั้งคำถามว่า เหตุใดการกระจายอำนาจจึงยังถูกมองข้าม The…

ตลอดหลายเดือนที่ผ่านมา คำนี้กลับมาปรากฏอยู่บนหน้าสื่ออีกครั้ง เริ่มตั้งแต่ต้นเดือนมิถุนายน เมื่อปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรีฝ่ายกฎหมาย เปิดประเด็นเรื่องการลดขนาดกำลังคนภาครัฐ ระบุถึงการจัดทำแผนเกษียณอายุก่อนกำหนด (Early Retirement) เนื่องจากรายจ่ายประจำด้านบุคลากรสูง และเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ทั้งเงินเดือน สิทธิสวัสดิการรักษาพยาบาล บำเหน็จบำนาญ คิดเป็นร้อยละ 38 ของงบประมาณทั้งหมด หรือราว 1.4 ล้านล้านบาทในปีงบประมาณ 2570 ทำให้งบลงทุนของประเทศลดลง[1]

จากนั้นประเด็นค่อยขยายไปเรื่องอื่น เริ่มเป็นรูปเป็นร่างขึ้น (ผ่านมติ ครม.เมื่อวันที่ 11 ส.ค. 2569) โดยเฉพาะกับแนวทางลดจำนวนหน่วยงานส่วนกลางในภูมิภาค เช่น สำนักงานคลังเขต แขวงทางหลวง ด่านศุลกากร รวมทั้งส่วนภูมิภาค โดยให้รวมหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเดียวกันที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ไปอยู่ภายใต้ส่วนราชการเดียว (One Roof) รวมแล้วให้เหลือประมาณ 3,700 แห่ง จากราว 1 หมื่นแห่ง และยุบ 11 ตำแหน่งราชการในสายงานสนับสนุน เช่น พนักงานธุรการ บรรณารักษ์[2]

ช่วงนี้เองที่เหตุผลเรื่องการผลักดันไทยเข้าสู่สมาชิกกลุ่มประเทศ OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development หรือองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา) เริ่มถูกหยิบยกมารองรับ ซึ่งเอาเข้าจริง ข้อเสนอของ OECD ไม่มีเอ่ยถึงประเด็นนี้โดยตรง เน้นเรื่องส่งเสริมให้มีการแข่งขันทางธุรกิจ และป้องกันความขัดแย้งทางผลประโยชน์[3]

ต่อมาฝ่ายรัฐจึงหันมาเรียกร้องต่อสื่อให้เลิกใช้คำว่า ‘ปฏิรูประบบราชการ’ เปลี่ยนเป็น ‘พัฒนาประสิทธิภาพระบบราชการ’ เพราะที่ผ่านมาล้มเหลว และเพื่อให้เห็นว่ารัฐบาลมิใช่มุ่งหมายแต่จะลดจำนวนคน ทว่าพยายามจะปรับเปลี่ยนการทำงานให้ดีขึ้นด้วยหลายวิธี โดยเฉพาะนำเอาเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาทดแทน รวมถึงเร่งกระบวนการกิโยตินกฎหมาย (Regulatory Guillotine) ที่สร้างภาระให้กับเอกชนในการดำเนินธุรกิจ เช่นที่มีแนวคิด Super License รวมใบอนุญาตย่อยให้เหลือใบอนุญาตหลักใบเดียว มีระบบ Fast Track เพื่อลดขั้นตอนการขออนุญาต เป็นต้น[4]

การปฏิรูประบบราชการไม่ใช่เรื่องใหม่ รวมถึงมาตรการทั้งหลายข้างต้น จากที่ผมเคยค้นเจอว่ามีแผนแม่บทการปฏิรูประบบราชการ (พ.ศ. 2540-พ.ศ. 2544) มีมาตั้งแต่ในรัฐบาลของพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ จัดทำโดยคณะกรรมการปฏิรูประบบราชการที่ตั้งขึ้นโดยคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรีต้นปี 40…

เป็นความ…

Début de l'article, extrait de The 101 World. Pour lire la suite, ouvrez l'article chez le média.